06 May 2014

Ndotesit e Gjanices

Besmir Agalliu 


Rrethi i Fierit ofron dhe potenciale të rëndësishme natyrore për zhvillimin e tij. Në përgjithësi kemi te bëjmë me një rajon fushor me lartësi nga 0-100 m mbi nivelin e detit dhe me toka shumë pjellore. Edhe relievet kodrinore janë përgjithësisht të buta dhe të mundshme për shfrytëzim bujqësor.

Ne kuadrin e pasurive natyrore rëndësi të veçantë kanë pasuritë ujore, ku përveç detit Adriatik, rrethi përshkohet nga lumenjtë Seman, Vjosë e Gjanica. Semani - 281 km i gjatë formohet nga bashkimi i Devollit me Osumin në afërsi të Beratit. Siperfaqja e pellgut ujëmbledhës është 5949 km2, prurja mesatare vjetore e tij arrin në 96 m3/sek. Semani është ndër lumenjtë më eroziv, duke e bërë lumin me eroziv në vend. Vjosa - 272 km i gjatë buron nga malet e Pindit në Greqi. Sipërfaqja e pellgut ujëmbledhës është 6700 km2, ndërsa prurja mesatare vjetore e tij arrin 195 m3/sek. Gjanica - 67 km buron nga burimet e Poçemit e të Kalivaçit. Sipërfaqja e pellgut ujëmbledhës është 234 km2. Është një nga lumenjtë më të ndotur në vend, për shkak të derdhjes së naftës. Rrethi ka edhe disa liqene artificiale ku më i madhi e më i rendësishmi prej tyre është ai i Kurjanit me sipërfaqe 375 ha, ujërat e tij përdoren për ujitje. Bota natyrore bimore dhe shtazore e rrethit është transformuar nga veprimtaria e njeriut. Megjithatë rrethi i Fierit dallohet për disa lloje bimësh e kafshësh sidomos në pjesët bregdetare e fushore. Ndërsa në ujërat e detit gjenden shumë lloje peshqish si qefulli, levreku, koca etj.
Nëntoka është mjaft e pasur me lënde djegëse siç janë gazi natyror dhe nafta ku dallohet zona e Patos-Marinzës, e cila është dhe zona naftëmbajtëse më e madhe në Shqipëri. Gjithashtu nëntoka është e pasur edhe me materiale ndërtimi si zhavore, rërëra, argjila etj.

Pikerisht keto te fundit qe jane nje pasuri e mire per biznesin, jane dhe nje fatkeqesi e madhe per te. Abuzimi me to dhe shperfillja prej kaq vjetesh ke bere qe Fieri te vujae nga nje “KANCER” qe e pershkruan ate mes per mes mu ne qneder te qytetit. Rrethi I Fierit eshte nje nga rrathet me te dontura per nga lumenjte. Pasi fusha naftënxjerrëse Marinëz-Patos, Rafineria e Naftës Ballsh, AZOTIKU. Kane bere ndotjen e Gjanices dhe basenit lumor Seman duke shkaterruar floren dhe faunen. Ndotja eshte paraqitur edhe te ujerat nentokesore e siperfaqesor.



Duke kaluar mes qytetit të Fierit, përpara se të bashkohet me Semanin në të shkarkohen mbeturinat urbane, duke e bërë ujin e tij pa asnjë formë jete. Eshtë vlerësuar se çdo muaj në Gjanicë derdhen rreth 12'587-18’091 m3 mbeturina të lëngëshme me përmbajtje hidrokarburesh dhe vajra industriale (AKM/NEA, 1997-1998). Në këtë zonë, edhe vlera e BTEX (benzen, toluen, etil-benzen, ksilen) mund të jetë shumë e lartë. Krahas dëmit në florën dhe faunën natyrore ujore, përdorimi i ujit për vaditje dhe blegtori është me rrezik. 

 Ndotja qe bejne nga hedhja e naftes.





Sikur mos te mjaftonin keto gjera qe te shkaterronin Kete mrekulli qe ka fal ZOTI ketij qyteti kaq te madh dhe te mrekullushem, lenia mbas dore e pushtetit vendor dhe atij qendror per kaq vite ka sjelle dhe shume problematika te tjera. Shkarkimi i ujerave te zeza nga pallatet qe jane ngritur afer tij dhe lokaleve, jane nje shqetesim mjaft serioz.

C’do gje i eshte shkaterruar ketij lumi. Sa hyne ne qytet verejme qe jane bere me qindra palate dhe locale duke ja shkaterraur shtratin ketij lumi dhe duke cuar ne erosion ne vende vende. Prurjet e here pas here te medha kane bere qe te sjelle shkaterrime ne mas dhe ne deme te medha materiale.Mos patja e nje plani urbanistik ka bere qe te ngrihen mbi ted he afer tij me qindra locale dhe hotele, duke devijuar edhe rrjedhjen e tij.

 Si per ironi te fatit spitali i Fierit sikur mos te kishte vend hedhje per mbetjet spitalore ne vende te caktuara nga Ministria Shendetesise. Hedhin mbetjet spitalore pikerisht, duke sjelle nje ndotje edhe me te rrezikshme.

Gjendja e ketij lumi eshte e mjerishme. Qeverite asnje here nuk I kane kethyer syte nga kjo mrekulli. Vite me pare ishte nje parajse e vertete ku mund edhe te peshkoje tregojne me te mocmit.
Duhet nderhyrje urgjente per te parandaluar kete krim te madh. Fatkeqesisht edhe sot nuk eshte marre asgje parasysh. 

My Blogger Tricks

No comments:

Post a Comment